ชาวจีนโบราณไม่ได้คิดว่าพวกเขาอาศัยอยู่บนลูกโลก พวกเขาคิดว่าพวกเขาอาศัยอยู่ ณ ศูนย์กลางของโลกแบน ๆ รูปสี่เหลี่ยมโดยประมาณ ล้อมรอบด้วยทะเลสี่แห่ง ซึ่งนอกทะเลเป็นป่า wilderness กว้างใหญ่ที่เต็มไปด้วยสัตว์ประหลาด ชนเผ่าประหลาด และภูมิประเทศที่ยิ่งไกลออกจากอารยธรรมก็ยิ่งแปลกขึ้นเรื่อย ๆ 山海经 (Shānhǎi Jīng) เป็นหลัก ๆ หนังสือคู่มือของโลกนี้ — และการอ่านมันก็ดูเหมือนกับดูแผนที่ของใครบางคนละลายกลายเป็นภาพหลอนที่ขอบ
โครงสร้าง: ศูนย์กลางและรอบนอก
มุมมองโลกจีนที่เข้ารหัสใน 山海经 (Shānhǎi Jīng) มีตรรกะเชิงพื้นที่ที่ชัดเจน:
| พื้นที่ | ภาษาจีน | คำอธิบาย | |---------|----------|------------| | ศูนย์กลาง | 中国 Zhōngguó | แผ่นดินอารยะ สวรรค์กลาง หรือ "อาณาจักรกลาง" | | ภูมิภาคภายใน | 海内 hǎinèi | "ภายในทะเล" — เป็นที่รู้จัก แผนที่มีแล้ว และปกครองได้ | | ทะเลสี่แห่ง | 四海 sìhǎi | ทะเลตะวันออก ตะวันตก ใต้ เหนือ — ขอบเขต | | ภูมิภาคภายนอก | 海外 hǎiwài | "นอกทะเล" — แปลกใหม่แต่มีบันทึก | | ป่ากว้างใหญ่ | 大荒 dàhuāng | ขอบสุดในที่สุด — ความโกลาหล สัตว์ประหลาด และสัญลักษณ์จักรวาล |คำว่า Zhōngguó (中国 Zhōngguó) — ซึ่งยังคงเป็นชื่อจีนสำหรับตัวเอง — แปลตามตัวอักษรว่า "อาณาจักรกลาง" หรือ "ประเทศกลาง" นี่ไม่ใช่แค่ภูมิศาสตร์ แต่เป็นจักรวาลวิทยา จีนคือศูนย์กลาง ทุกอย่างอื่นอยู่รอบนอก ยิ่งไกลจากศูนย์กลางก็ยิ่งไร้อารยธรรม ยิ่งมีสัตว์ประหลาด และยิ่งเต็มไปด้วยสิ่งในตำนาน
ทะเลสี่แห่ง: ไม่ใช่สิ่งที่คุณคิด
เมื่อ 山海经 (Shānhǎi Jīng) กล่าวถึง "ทะเลสี่แห่ง" (四海 sìhǎi) ไม่ได้หมายถึงมหาสมุทรสี่แห่งแบบเฉพาะเจาะจง ความหมายเป็นนามธรรมมากขึ้น — ทะเลเหล่านี้เป็นเขตแดน เป็นโซนก้ำกึ่งระหว่างโลกที่รู้จักและโลกที่ไม่รู้จัก ในทางปฏิบัติ:
- ทะเลตะวันออก (东海 Dōnghǎi): ประมาณเทียบเท่าทะเลจีนตะวันออกจริง แต่ว่าขยายเข้าไปในพื้นที่ในตำนานที่เกาะของผู้ไม่แก่ (เกาะเซียน) ลอยอยู่ - ทะเลใต้ (南海 Nánhǎi): น้ำเขตร้อนทางใต้ ที่อยู่ของปลาปีศาจและอาณาจักรใต้น้ำ - ทะเลตะวันตก (西海 Xīhǎi): เป็นตำนานล้วน — ไม่มีมหาสมุทรทางตะวันตกจากมุมมองของจีน ดังนั้น "ทะเล" นี้จึงเป็นขอบเขตทางแนวคิด - ทะเลเหนือ (北海 Běihǎi): พื้นที่กว้างใหญ่เย็นจัดและมืดที่ขอบของโลก庄子 (Zhuāngzǐ) เปิดด้วยบทตอนที่มีชื่อเสียงที่สุดในทะเลเหนือ ที่ซึ่งปลายักษ์คุน (鲲 Kūn) แปรสภาพเป็นนกยักษ์เพ็ง (鹏 Péng) ทะเลเหนือในบริบทนี้ไม่ใช่ร่างน้ำจริง — เป็นขอบของความเข้าใจ ที่ซึ่งกฎปกติแตกสลาย ปลาเปลี่ยนเป็นนก
โครงสร้างของ 山海经 (Shānhǎi Jīng) สะท้อนโลก
山海经 (Shānhǎi Jīng) จัดเรียงตามแบบจำลองภูมิศาสตร์นี้ ตัวหนังสือแบ่งออกเป็นสิบแปดบทดังนี้:
- บทที่ 1–5: 五藏山经 (Wǔzàng Shānjīng) "ตำราของภูเขาในทิศทั้งห้า" — โลกภายในที่รู้จัก - บทที่ 6–9: 海内经 (Hǎinèi Jīng) "ตำราของภูมิภาคภายในทะเล" - บทที่ 10–13: 海外经 (Hǎiwài Jīng) "ตำราของภูมิภาคนอกทะเล" - บทที่ 14–17: 大荒经 (Dàhuāng Jīng) "ตำราของป่ากว้างใหญ่"(บทต่อไปยังคงตามต้นฉบับต่อ)