Những Nơi Thực Tại Đằng Sau Hư Cấu
Bước vào Thiền Viện Shaolin (少林寺 Shàolín Sì) ngày nay, bạn sẽ thấy xe buýt du lịch, cửa hàng quà tặng và những buổi biểu diễn kung fu cho du khách cầm máy ảnh. Dãy núi Wudang (武当山 Wǔdāng Shān) có các cáp treo và khách sạn. Những nơi này là có thật, họ dạy những môn võ thật sự, và chúng gần như không giống gì với các phiên bản hư cấu của chúng.
Khoảng cách đó — giữa các trường võ thuật thực sự của Trung Quốc và các phiên bản võ hiệp phóng đại — là một trong những điều thú vị nhất về thể loại này. Kim Dung (Jin Yong) và Cổ Long (Gu Long) không phát minh các trường học này từ con số không. Họ đã lấy những nơi có thật với lịch sử thật và hệ thống chiến đấu thật, rồi khuếch đại mọi thứ lên đến mức huyền thoại.
Shaolin: Thiền Viện Sản Sinh Những Kẻ Sát Thủ
Thiền viện Shaolin lịch sử được thành lập vào năm 495 CN trên núi Song (嵩山 Sōng Shān) ở tỉnh Hà Nam. Sự liên kết của nó với võ thuật quay ngược về thời kỳ đầu của triều đại Đường, khi — theo một văn bia thực sự tồn tại — mười ba thiền sư Shaolin đã giúp Lý Thế Dân (Li Shimin), vị hoàng đế tương lai của Đường (Đường Thái Tông), đánh bại một lãnh chúa đối thủ vào năm 621 CN. Hoàng đế đã thưởng cho thiền viện đất đai và đặc quyền để huấn luyện một quân đội thiền sư.
Đó là cơ sở lịch sử. Tiểu thuyết võ hiệp đã lấy hạt nhân này và xây dựng một đế chế từ nó.
Trong các tiểu thuyết của Kim Dung, Shaolin là giáo phái chính thống tối cao (名门正派 míngmén zhèngpài) — Vatican của thế giới võ thuật. Trụ trì của họ là nhân vật được tôn trọng nhất trong giang hồ (江湖 jiānghú). Thư viện của họ chứa đựng những cẩm nang võ thuật mạnh nhất thế giới. 72 Kỹ Năng Độc Đáo (七十二绝技 qīshí'èr juéjì) của họ đại diện cho đỉnh cao của võ thuật ngoại công (外功 wàigōng).
Nhưng đây là điều thú vị: võ thuật Shaolin thật sự là một hệ thống chiến đấu hợp lệ đã được ghi chép ít nhất từ thời Minh. Tướng Qi Jiguang (戚继光), người đã viết một trong những cẩm nang quân sự quan trọng nhất của Trung Quốc vào những năm 1560, đã đặc biệt ca ngợi kỹ thuật dùng gậy của Shaolin. Thiền viện thực sự đã phát triển một chương trình giảng dạy võ thuật toàn diện — nó chỉ không bao gồm khả năng bay hay bắn tia năng lượng từ lòng bàn tay.
Truyền thống Shaolin thực sự nhấn mạnh đến 禅武合一 (chán wǔ hé yī) — "sự thống nhất của Thiền Tông và võ thuật." Huấn luyện là thể chất nhưng cũng mang tính thiền. Các thiền sư tập luyện các bài quyền không chỉ vì hiệu quả chiến đấu mà còn như một hình thức thiền động. Nền tảng triết lý này là điều phân biệt boxing Shaolin với chiến đấu quân sự thông thường.
Wudang: Sự Lựa Chọn Đạo Giáo
Nếu Shaolin đại diện cho võ thuật Phật giáo, thì Wudang đại diện cho truyền thống Đạo giáo (道家 Dàojiā). Dãy núi Wudang ở tỉnh Hồ Bắc đã là một trung tâm thực hành Đạo giáo ít nhất từ thời Đường, nhưng sự liên kết của chúng với võ thuật phần lớn được gán cho nhân vật bán huyền thoại Trương Tam Phong (张三丰 Zhāng Sānfēng).
Liệu Trương Tam Phong có thật sự tồn tại không? Có lẽ là có. Các ghi chép lịch sử từ triều đại Minh nhắc đến một người Đạo giáo tên là Trương Tam Phong sống trên núi Wudang. Liệu ông có phát minh ra Tai Chi (太极拳 tàijíquán) không?