การค้นหานวนิยาย wuxia ที่ดีในภาษาอังกฤษเคยเป็นเรื่องที่เกือบจะเป็นไปไม่ได้ ในหลายทศวรรษที่ผ่านมา แนวนี้อยู่ในทะเลทรายการแปล — มีงานชิ้นเอกเป็นร้อย ๆ ชิ้นในภาษาจีน แต่แทบไม่มีอะไรในภาษาอังกฤษ นั่นได้เปลี่ยนไปอย่างมากในสิบปีที่ผ่านมา สำนักพิมพ์ใหญ่ ๆ เริ่มแปลวรรณกรรมคลาสสิกแล้ว และนักแปลแฟนได้เติมช่องว่างหลายแห่ง
แต่ปริมาณที่มากมายอาจทำให้รู้สึกท่วมท้น คุณจะเริ่มต้นจากตรงไหน? การแปลแบบไหนที่ดีจริง? และถ้าคุณอ่าน Jin Yong มาก่อนแล้วและต้องการสิ่งที่แตกต่างล่ะ?
ผมได้อ่านงานส่วนใหญ่ที่มีในภาษาอังกฤษ และจำนวนที่ไม่มากนักในภาษาจีน นี่คือคู่มือที่ตรงไปตรงมา — ไม่ใช่รายการที่จัดอันดับ แต่เป็นแผนที่ของพื้นที่
สิ่งที่จำเป็นจาก Jin Yong
คุณไม่สามารถพูดถึงนวนิยาย wuxia โดยไม่เริ่มจาก Jin Yong (金庸, Jīn Yōng) เขาได้เขียนนวนิยาย 15 เล่มระหว่างปี 1955 ถึง 1972 และงานของเขานั้นเปรียบเสมือนมาตรฐานของ wuxia เหมือนที่ Tolkien เป็นสำหรับแฟนตาซี — มาตรฐานที่ทุกอย่างต้องถูกวัดตามนั้น อ่านเพิ่มเติม: Wuxia Web Novels: การปฏิวัติออนไลน์ในนวนิยายศิลปะการต่อสู้.
ข่าวดี: ผลงานที่สำคัญหลายอย่างของเขาตอนนี้มีให้บริการในแปลภาษาอังกฤษที่มืออาชีพ
| นวนิยาย | ชื่อภาษาจีน | นักแปล | สำนักพิมพ์ | ปี | แนะนำ? | |-------|-------------|-----------|-----------|------|-------------| | A Hero Born (Legends of the Condor Heroes #1) | 射雕英雄传 | Anna Holmwood | MacLehose Press | 2018 | ใช่ — เริ่มที่นี่ | | A Bond Undone (Condor Heroes #2) | 射雕英雄传 | Gigi Chang | MacLehose Press | 2019 | ใช่ | | A Snake Lies Waiting (Condor Heroes #3) | 射雕英雄传 | Anna Holmwood & Gigi Chang | MacLehose Press | 2020 | ใช่ | | A Heart Divided (Condor Heroes #4) | 射雕英雄传 | Gigi Chang | MacLehose Press | 2021 | ใช่ | | Fox Volant of the Snowy Mountain | 雪山飞狐 | Olivia Mok | HK UP | 1993 | ดีแต่ล้าสมัย |A Hero Born คือที่ที่ควรเริ่มต้น การแปลของ Anna Holmwood มีความไหลลื่นและอ่านเข้าใจง่าย และมันจับความรู้สึกของการเล่าเรื่องของ Jin Yong ไว้ได้โดยไม่ทำให้สิ่งที่แปลกลายเป็นภาษาที่Literal เรื่องนี้ติดตาม Guo Jing (郭靖, Guō Jìng) ชายหนุ่มที่ช้าแต่แน่วแน่ซึ่งกลายเป็นหนึ่งในศิลปินป้องกันตัวที่ยิ่งใหญ่ที่สุดใน jianghu มันเป็นเรื่องราวการเติบโต เรื่องราวความรัก และมหากาพย์ศิลปะการต่อสู้ในเวลาเดียวกัน
ซีรีส์ Condor Heroes (射雕三部曲, Shè Diāo Sānbùqǔ) จริง ๆ แล้วเป็นสามซีรีส์นวนิยายที่แยกกัน — Legends of the Condor Heroes, The Return of the Condor Heroes, และ The Heaven Sword and Dragon Saber จนถึงตอนนี้มีเพียงเล่มแรกที่แปลเป็นภาษาอังกฤษอย่างครบถ้วน สองเล่มที่เหลือมีให้บริการในแปลแฟนที่มีคุณภาพแตกต่างกันออนไลน์
ถ้าคุณต้องการทดลอง Jin Yong ก่อนที่จะตัดสินใจลงทุนในซีรีส์สี่เล่ม Fox Volant of the Snowy Mountain สั้นกว่าและมีเนื้อเรื่องที่สมบูรณ์ การแปลมีอายุมากกว่าและแข็งกว่า แต่เรื่องราว — ปริศนาห้องล็อคที่เกิดขึ้นในโรงแรมที่เต็มไปด้วยหิมะ — เป็นหนึ่งในงานที่ถูกวางแผนไว้แน่นที่สุดของ Jin Yong
เกินกว่า Jin Yong: wuxia ที่แปลอื่น ๆ
Jin Yong เป็นประตูเข้าสู่โลกนี้ แต่แนวมันใหญ่กว่าหนึ่งผู้เขียนมาก
Gu Long (古龙, Gǔ Lóng)
Gu Long เป็นต่อต้านของ Jin Yong ในขณะที่ Jin Yong เขียนมหากาพย์ประวัติศาสตร์ที่กว้างขวาง, Gu Long เขียนนวนิยายแนวระทึกขวัญที่แน่นหนาและมีบรรยากาศ สำนวนของเขาง่ายดาย — ประโยคสั้น ๆ, มีพื้นที่ว่างมากมาย, ความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหัน คิดถึง Raymond Chandler ที่พบกับนิยายซามูไร
ผลงานที่มีชื่อเสียงที่สุดของเขาคือ The Eleventh Son (萧十一郎, Xiāo Shíyī Láng) ซึ่งแปลโดย Rebecca S. Tai และตีพิมพ์โดย Homa & Sekey Books นี่คือจุดเริ่มต้นที่ดี — เรื่องราวเกี่ยวกับนอกกฎหมายผู้มีเสน่ห์, ดาบที่ถูกขโมย, และผู้หญิงที่ติดอยู่ระหว่างสองโลก การแปลใช้งานได้ดีถ้าแม้ไม่โดดเด่น
ซีรีส์ Chu Liuxiang (楚留香, Chǔ Liúxiāng) ของ Gu Long มีขโมยเจนเทิลแมนที่ค่อนข้างเหมือนกับ Arsène Lupin ในจีน แปลแฟนมีอยู่ทางออนไลน์ และคุ้มค่าที่จะค้นหาถ้าคุณชอบเรื่องราวเกี่ยวกับการปล้นพร้อมศิลปะการต่อสู้
Liang Yusheng (梁羽生, Liáng Yǔshēng)
สมาชิกที่สามของพระเจ้าทั้งสามใน wuxia, Liang Yusheng เป็นผู้ที่น้อยที่สุดในการแปลเป็นภาษาอังกฤษ นวนิยายของเขามีความมั่นคงทางประวัติศาสตร์มากกว่างานของ Jin Yong และมีน้อยกว่าในการทดลองทางสไตล์เมื่อเปรียบเทียบกับ Gu Long Seven Swords from Mount Heaven (七剑下天山, Qī Jiàn Xià Tiānshān) ได้ถูกดัดแปลงเป็นภาพยนตร์โดย Tsui Hark แต่ตัวนวนิยายเองยังไม่ได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษแบบสำคัญ แปลแฟนมีอยู่แต่ไม่สมบูรณ์
เสียงใหม่
แนว wuxia ไม่ได้หยุดอยู่แค่ในปี 1970 นักเขียนร่วมสมัยได้ผลักดันให้มันไปในทิศทางใหม่:
- Priest (priest) — นวนิยายเว็บของเธอ Faraway Wanderers (天涯客, Tiānyá Kè) ถูกดัดแปลงเป็นละครฮิต Word of Honor มีการแปลเป็นภาษาอังกฤษให้บริการ มันเป็นนวนิยาย wuxia ที่มีบทสนทนาที่เฉียบแหลมและมีความลึกทางอารมณ์ที่แท้จริง - Xiao Ding (萧鼎, Xiāo Dǐng) — Zhu Xian (诛仙, Zhū Xiān) ผสมผสานระหว่าง wuxia กับองค์ประกอบของ xianxia แปลแฟนมีให้และอ่านได้ง่ายการแปลแฟน: เวสต์ป่า
เรามาพูดถึงช้างในห้องกันเถอะ ส่วนใหญ่ของ wuxia ที่มีให้บริการในภาษาอังกฤษเป็นการแปลแฟนในเว็บไซต์ต่าง ๆ เช่น:
- WuxiaWorld — แพลตฟอร์มที่ใหญ่ที่สุด แต่เน้นไปที่นวนิยายเว็บ xianxia/xuanhuan มากกว่าผลงาน wuxia คลาสสิก - Wuxia Society — อุทิศให้กับการแปล wuxia คลาสสิก - บล็อกนักแปลต่าง ๆ — โครงการของบุคคลที่มีคุณภาพแตกต่างกันการแปลแฟนมีตั้งแต่ดีเลิศไปจนถึงอ่านไม่ออก บางแนวทางทั่วไป:
สัญญาณของการแปลแฟนที่ดี: - ชื่อพยัญชนะที่สอดคล้องกันตลอด - หมายเหตุตั้งอยู่ที่อธิบายการอ้างอิงทางวัฒนธรรม - บทสนทนาภาษาอังกฤษที่ดูเป็นธรรมชาติ - นักแปลที่เข้าใจทั้งสองภาษาดี
สัญญาณสีแดง: - การแปลด้วยเครื่องมือที่มีการแก้ไขเพียงเล็กน้อย (กำลังได้รับความนิยมมากขึ้น) - การเขียนเสียงที่ไม่สอดคล้อง (การผสมผสาน pinyin และ Wade-Giles แบบสุ่ม) - บทสนทนาที่ฟังดูเหมือนตำรา - ขาดหรือมีเทอมของศิลปะการต่อสู้ที่ไม่เข้าใจ
การแปลแฟนที่ดีที่สุดที่ผมเคยพบมักดีกว่าบางส่วนของการแปลในระดับมืออาชีพ เพราะนักแปลเป็นแฟนที่แท้จริงที่เข้าใจแนลึกของประเภทนี้ แต่คุณจำเป็นต้องว่ายน้ำผ่านการแปลที่ต่ำกว่าเพื่อค้นหาพวกมัน
สิ่งที่ทำให้การแปล wuxia ดี
การแปล wuxia เป็นเรื่องที่ยากลำบากอย่างมาก แนวนี้พึ่งพา:
1. เทอมทางศิลปะการต่อสู้ — เช่นคำว่า qinggong (轻功, qīnggōng, "ทักษะเบา"), neigong (内功, nèigōng, "พลังภายใน"), และ dianxue (点穴, diǎnxué, "การโจมตีจุดกด") ไม่มีคำในภาษาอังกฤษที่เทียบเท่า นักแปลต้องเลือกระหว่างการเก็บรักษาคำภาษาจีน (ทำให้ผู้อ่านทั่วไปรู้สึกไม่สะดวก) หรือการสร้างคำอธิบายภาษาอังกฤษ (เสียความแม่นยำ)
2. อิทธิพลสี่ตัวอักษร — ภาษาจีนเต็มไปด้วย chengyu (成语, chéngyǔ), วลีสี่ตัวอักษรที่บรรจุความหมายมากมายในแพ็กเกจเล็ก ๆ นักแปลที่ดีหาวิธีที่สามารถสื่อสารความหนาแน่นนี้ได้, นักแปลที่ไม่ดีก็แค่ทิ้งมันไป
3. บทกวีและการเล่นคำ — นวนิยายของ Jin Yong เต็มไปด้วยบทกวีจีนคลาสสิก, ชื่อคู่มือศิลปะการต่อสู้ที่เป็นการสื่ออ้างอิงในวรรณกรรม, และชื่อของตัวละครที่มีความหมายเฉพาะ นามของ Guo Jing (靖, jìng) หมายถึง "ทำให้สงบ" — เขาถูกตั้งชื่อตามเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่เขาเกิดขึ้นอย่างแท้จริง คุณจะสื่อสารสิ่งนี้ในภาษาอังกฤษได้อย่างไร?
4. บริบททางวัฒนธรรม — Wuxia ถือว่าผู้อ่านรู้จักประวัติศาสตร์จีนพื้นฐาน, ภูมิศาสตร์, ปรัชญา, และขนบธรรมเนียมสังคม ผู้อ่านชาติตะวันตกต้องการบริบทเพิ่มเติม แต่การใช้หมายเหตุมากเกินไปทำให้การเล่าเรื่องขัดจังหวะ
วิธีการของ Anna Holmwood ใน A Hero Born อาจเป็นแบบจำลองที่ดีที่สุด: เธอเก็บรักษาคำภาษาจีนที่จำเป็น, ให้พจนานุกรม, และเขียนภาษาอังกฤษที่ไหลลื่นซึ่งไม่รู้สึกเหมือนการแปล เธอยังทำการเลือกที่กล้าหาญ — แปลงชื่อการเคลื่อนไหวของยุทธการเป็นภาษาอังกฤษแทนที่จะเก็บรักษาภาษาจีน — ซึ่งนักอนุรักษ์นิยมไม่ชอบแต่ผู้อ่านทั่วไปชอบ
คำแนะนำในการอ่านที่ผมแนะนำ
หากคุณใหม่ต่อแนว wuxia:
1. เริ่มด้วย A Hero Born โดย Jin Yong (การแปลของ Holmwood) — มันคือจุดเข้าถึงที่ง่ายที่สุด โดยมีตัวเอกที่น่ารักและโลกที่ค่อย ๆ ขยายออกไป
2. แล้วลอง The Eleventh Son โดย Gu Long — เพื่อดูว่า wuxia สามารถรู้สึกต่างกันได้อย่างไร สไตล์ของ Gu Long เป็นการกระโจนหลังจาก Jin Yong และนั่นคือจุดประสงค์
3. สำหรับอะไรที่ทันสมัย อ่าน Faraway Wanderers โดย Priest — มันแสดงให้เห็นว่าแนวนี้ได้พัฒนาไปอย่างไรและดึงดูดผู้อ่านที่ต้องการเรื่องราวที่ขับเคลื่อนโดยตัวละคร
4. ไปลึกกว่าด้วย ซีรีส์ Condor Heroes ที่เหลือ — การแปลแฟนสำหรับหนังสือเล่มที่ 2 และ 3 ของไตรภาคมีอยู่ทางออนไลน์
5. สำหรับผู้ที่ผจญภัย สำรวจการแปลแฟนของผลงานชิ้นเอกอื่น ๆ ของ Jin Yong: The Smiling, Proud Wanderer (笑傲江湖), Demi-Gods and Semi-Devils (天龙八部), และ The Deer and the Cauldron (鹿鼎记).
สิ่งที่ยังขาดอยู่
ช่องว่างที่ใหญ่ที่สุดในการอ่าน wuxia ภาษาอังกฤษคือผลงานที่ซับซ้อนและต่อมาของ Jin Yong Demi-Gods and Semi-Devils (天龙八部, Tiānlóng Bābù) ถือเป็นผลงานชิ้นเอกของเขา — มหากาพย์ที่กว้างขวางพร้อมตัวเอกสามคน, ธีมทางพุทธศาสนา, และฉากอารมณ์ที่ทำให้สั่นสะเทือนมากที่สุดในวรรณกรรมจีน ไม่มีกาการแปลภาษาอังกฤษที่มืออาชีพที่มีอยู่ ณ ขณะนี้
The Deer and the Cauldron (鹿鼎记, Lù Dǐng Jì), นวนิยายสุดท้ายและที่สุดที่แย้งของ Jin Yong ยังไม่ได้ถูกแปลโดยมืออาชีพ ตัวเอกของมัน, Wei Xiaobao (韦小宝, Wéi Xiǎobǎo), เป็นคนที่ไม่รู้หนังสือ, ขี้ขลาด, และเป็นคนโกหกที่ประสบความสำเร็จผ่านความเฉลียวฉลาดมากกว่าศิลปะการต่อสู้ นี่คือการทำลายแนวของ Jin Yong เอง และมันยอดเยี่ยม
ผลงานที่ดีที่สุดของ Gu Long — The Sentimental Swordsman (多情剑客无情剑, Duōqíng Jiànkè Wúqíng Jiàn), มีเหล่าจอมยุทธที่มีความเศร้าที่เป็นนักดื่มเหล้าผู้มีชื่อว่า Li Xunhuan — ก็ขาดการแปลแบบมืออาชีพ การแปลแฟนทำได้ดีแต่ไม่สามารถจับจังหวะเฉพาะของ Gu Long ได้
ท่อส่งการแปลกำลังเคลื่อนไหวอยู่ มีการรายงานว่างานแปล Jin Yong อื่น ๆ กำลังดำเนินการอยู่ และความสำเร็จของการดัดแปลงละครจีน (เช่น Word of Honor และ The Untamed) ได้สร้างความต้องการใหม่สำหรับวรรณกรรมต้นฉบับในภาษาอังกฤษ
หมายเหตุเกี่ยวกับการดัดแปลง
ถ้าอ่านไม่ใช่สิ่งที่คุณชอบ, wuxia ถูกดัดแปลงเป็นทุกสื่อที่สามารถจินตนาการได้ บางจุดเริ่มต้น:
- ภาพยนตร์: Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000) — ไม่ได้อิงจากนวนิยายที่มีชื่อเสียง แต่สามารถจับวิญญาณของ wuxia ได้อย่างสมบูรณ์ - ละครโทรทัศน์: The Legend of the Condor Heroes (เวอร์ชันปี 2017) — การดัดแปลงที่ซื่อสัตย์จากนวนิยายของ Jin Yong - อนิเมะ/Donghua: Fog Hill of Five Elements (雾山五行) — การ์ตูนที่สวยงาม พร้อมเรื่องราว wuxia ดั้งเดิม - เกม: เกมที่ได้แรงบันดาลใจจาก wuxia เช่น Jade Empire และ Nine Sols ให้ประสบการณ์การเข้าถึงที่มีการโต้ตอบแต่ต้องบอกตามตรง? นวนิยายทำได้ดีกว่า พวกเขามักจะเป็นเช่นนั้น ตามคำปราศรัยภายใน, การฝึกฝนทางศิลปะการต่อสู้ที่สร้างอย่างช้า ๆ, การกล่าวถึงปรัชญา — สิ่งเหล่านี้คือสิ่งที่เฉพาะที่เพียงแค่โปรสีสามารถทำได้อย่างสมจริง โปรดเริ่มอ่าน คุณจะไม่เสียใจเลย