TITLE: Najlepsze filmy wuxia lat 2020: Nowa złota era EXCERPT: Nowa złota era
Najlepsze filmy wuxia lat 2020: Nowa złota era
Lata 2020 przyniosły niespodziewany renesans dla kina wuxia (武侠, wǔxiá)—wyjątkowego chińskiego gatunku osadzonego w heroizmie sztuk walki, filozoficznej głębi i walkach, które łamią zasady grawitacji. Choć wielu przewidywało upadek tego gatunku po złotej erze filmów Anga Lee Crouching Tiger, Hidden Dragon oraz Zhang Yimou Hero, współcześni twórcy udowodnili, że duch jianghu (江湖, jiānghú)—podziemia sztuk walki—pozostaje tak samo żywy i aktualny. Ta dekada świadczy o niezwykłej fuzji nowoczesnych efektów wizualnych, wyrafinowanej narracji oraz powrotu do literackich korzeni gatunku, tworząc filmy, które szanują tradycję, jednocześnie trafiając w oczekiwania współczesnej widowni. Od intymnych studiów postaci po monumentalne epopeje historyczne, filmy wuxia lat 2020 pokazują, że ta stuleciowa tradycja wciąż ewoluuje, fascynuje i inspirować.
Powrót do literackich fundamentów
The Yin-Yang Master: Dream of Eternity (2021)
Wyreżyserowany przez Li Weirana, The Yin-Yang Master: Dream of Eternity (侍神令, Shì Shén Lìng) stanowi fascynujące skrzyżowanie gatunków wuxia i fantasy. Oparty na popularnej grze mobilnej Onmyoji, która sama czerpie z klasycznej chińskiej mitologii i powieści Baku Yumemakura, film prezentuje tradycję onmyōji z wyraźnie chińskiej perspektywy.
Film śledzi relację mistrza i ucznia między Qingming (grany przez Chena Kuna) a Boyą (Zhou Xun), odkrywając tematy lojalności, poświęcenia i rozmycia granic między ludźmi a demonami. To, co podnosi ten film ponad typowe fantastyczne produkcje, to zaangażowanie w podstawowe filozoficzne kwestie wuxia—naturę yi (义, yì, prawość) i koszt utrzymania równowagi w chaotycznym świecie. Sekwencje akcji, z choreografią autorstwa legendarnego Ku Huen-chiu, łączą tradycyjne sztuczki na linach z bezszwowym CGI, tworząc wizualny język, który wydaje się jednocześnie klasyczny i współczesny.
Zbadanie przez film teorii yinyang wuxing (阴阳五行, yīnyáng wǔxíng)—teorii yin-yang i pięciu elementów—zapewnia metafizyczną ramę, która ugruntowuje nawet jego najbardziej fantastyczne momenty. Ta głębokość filozoficzna, połączona z wartościami produkcji, które dorównują każdemu hollywoodzkiemu blockbusterowi, sygnalizuje dojrzałość gatunku i globalne ambicje.
Przekształcanie klasycznych opowieści
New Dragon Gate Inn (2021)
Choć technicznie jest to remake klasyki z 1992 roku, ta wersja z 2021 roku, wyreżyserowana przez Li Renganga, podejmuje odważne swobody w stosunku do materiału źródłowego, przekształcając prostą opowieść o zemście w medytację nad pamięcią, tożsamością i upływem czasu. Osadzony w tym samym opustoszałym longmen kezhan (龙门客栈, lóngmén kèzhàn, Dragon Gate Inn), film wykorzystuje ikoniczną lokalizację jako przestrzeń liminalną, w której przeszłość i teraźniejszość się zderzają.
Największa siła filmu tkwi w jego odmowie prostego odtwarzania kinetycznej energii oryginału Tsui Harka. Zamiast tego przyjmuje bardziej kontemplacyjny rytm, pozwalając bohaterom oddychać, a relacjom rozwijać się organicznie. Wulin (武林, wǔlín, społeczność sztuk walki) przedstawiona tutaj jest żywa i zmęczona, zamieszkana przez starzejących się bohaterów, którzy noszą ciężar swoich wyborów. Choreografia walk, nadzorowana przez protégé Yuen Woo-pinga, kładzie nacisk na ekonomię ruchu ponad spektakl—każde uderzenie ma wymiar narracyjny, każda para odkrywa postać.
To podejście odzwierciedla szerszy trend w wuxia lat 2020: odwrót od nadmiaru wire-fu na początku lat 2000 w kierunku bardziej ugruntowanego, emocjonalnie rezonującego stylu filmowania akcji.
Prestiżowa epopeja historyczna
Lighting Up the Stars (2022)
Choć nie jest tradycyjnym filmem wuxia, Lighting Up the Stars (人生大事, Rénshēng Dàshì) zasługuje na wzmiankę ze względu na to, jak wplata estetykę i filozofię wuxia w nowoczesną dramatykę. Reżyser Liu Jiangjiang wykorzystuje wizualny język wuxia—szczególnie w sekwencjach snów i metaforycznych interludiach—by badać tematy honoru, obowiązku i odkupienia w nowoczesnych Chinach.
Protagonista, pracownik zakładu pogrzebowego, ucieleśnia xiayi (侠义, xiáyì, rycerskiego ducha) tradycyjnie związanego z wędrującymi miecznikami, ale jego bitwy toczą się w codziennym świecie żalu, ubóstwa i stygmatu społecznego. To przeniesienie wartości wuxia do współczesnych realiów reprezentuje ekscytującą ewolucję gatunku, udowadniając, że jego filozoficzne ramy pozostają aktualne poza historycznymi sceneriami.
Międzynarodowe koprodukcje i globalny zasięg
Warriors of Future (2022)
Warriors of Future (明日战记, Míngrì Zhànjì) z Hongkongu popycha wuxia w teren science fiction, tworząc hybrydowy gatunek, który niektórzy krytycy nazwali "cyber-wuxia." Reżyser Ng Yuen-fai kreuje post-apokaliptyczny Hongkong, w którym żołnierze wyposażeni w zaawansowane egzoszkielety walczą z obcą roślinnością zagrażającą przetrwaniu ludzkości.
To, co czyni ten film wyraźnie wuxia, pomimo futurystycznej scenerii, to jego wierność podstawowym wartościom gatunku. Droga protagonisty podąża klasyczną osią xiake (侠客, xiákè, rycerz-wędrowiec): wykwalifikowanego wojownika, który musi dokonać wyboru między osobistym przetrwaniem a dobrem wspólnym. Sekwencje akcji w filmie, choć wzbogacone przez CGI i broń sci-fi, zachowują baletową jakość i przestrzenną świadomość, charakterystyczną dla tradycyjnej choreografii wuxia.
Międzynarodowy sukces filmu—szczególnie na rynkach Azji Południowo-Wschodniej—demonstracyjnie pokazuje, że wuxia ma potencjał do przekraczania granic kulturowych, kiedy jego uniwersalne tematy heroizmu i poświęcenia są na pierwszym planie. Jianghu może być wyobrażone jako dystopia oświetlona neonami, ale duch pozostaje niezmieniony.
Intymne studium postaci
Hidden Blade (2023)
Reżyser Cheng Er's Hidden Blade (无名, Wúmíng, dosłownie "Bezimię") to być może najbardziej wyrafinowany film wuxia tej dekady, chociaż ukrywa się za maską thrillera szpiegowskiego. Osadzony w okupowanej przez Japonię Szanghaju podczas II wojny światowej, film śledzi działania tajnych komunistycznych agentów, którzy poruszają się w labiryncie zdrady i zmieniających się lojalności.