Định Nghĩa Xia
Ký tự 侠 (xiá) có vẻ đơn giản — nó chỉ giống như một ký tự Trung Quốc khác, nhưng nó mang theo trọng lượng văn hóa hai nghìn năm. Một 侠 không chỉ đơn thuần là một nghệ sĩ martial. Mỗi phái đều sản xuất ra các đấu sĩ. Mỗi võ đường đều tạo ra những người có thể vung kiếm một cách thành thạo. Nhưng trở thành một 侠 yêu cầu điều gì đó vượt ra ngoài kỹ năng thể chất: một cam kết đạo đức sử dụng kỹ năng đó vì người khác thay vì bản thân mình.
Sự phân biệt này đã tồn tại từ lâu. Tư Mã Thiên (司马迁) đã chỉ ra điều này một cách rõ ràng trong tác phẩm Sử Ký (史记 Shǐjì) vào khoảng năm 94 TCN: những kỵ sĩ lang thang (游侠 yóuxiá) mà ông mô tả không chỉ là những người cứng rắn. Họ là những người sử dụng sự cứng rắn của mình để bảo vệ những người dễ bị tổn thương, giữ lời hứa, và chống lại tham nhũng có tổ chức. Một tên cướp giết người vì lợi nhuận là một tội phạm. Một tên cướp giết các quan tham để bảo vệ nông dân là một 侠. Cùng một bộ kỹ năng. Mục đích khác nhau.
Ba Yêu Cầu
Khả Năng Martial (武 wǔ)
Bạn không thể là một 侠 nếu không có khả năng chiến đấu. Điều này có vẻ hiển nhiên, nhưng đáng nói vì thể loại này được đặt tên là 武侠 (wǔxiá) — "anh hùng martial" — và thành phần martial là điều không thể thương lượng.
Nhưng hãy lưu ý rằng thể loại này không được gọi là 武强 (wǔqiáng, "sức mạnh martial") hay 武术 (wǔshù, "kỹ thuật martial"). Sự nhấn mạnh nằm ở 侠, không phải 武. Kỹ năng là điều kiện cần thiết. Nhân cách là điều kiện đủ. Một bậc thầy với nội công thượng thừa (内功 nèigōng) mà sử dụng nó vì mục đích cá nhân sẽ không phải là một 侠 — anh ta là một người rất nguy hiểm. Một kiếm khách trung bình sẵn sàng hy sinh mạng sống để bảo vệ người lạ mới là người xứng đáng.
Đây là lý do tại sao một số nhân vật được kính trọng nhất trong tiểu thuyết wuxia không phải là những đấu sĩ mạnh mẽ nhất. Quách Tĩnh (郭靖) trong Anh Hùng Xạ Điêu không phải là nghệ sĩ martial mạnh nhất trong phòng trong phần lớn câu chuyện. Anh ấy luôn bị yếu thế trước Ngũ Đại Tôn Giả, trước Âu Dương Phong, và trước Hoàng Dược Sư. Điều khiến anh trở thành một 大侠 (dàxiá, "anh hùng vĩ đại") là anh vẫn chiến đấu — vì những lý do đúng đắn, chống lại những kẻ thù đúng, với cái giá cá nhân to lớn.
Chính Nghĩa (义 yì)
义 là thành phần chủ động của chủ nghĩa anh hùng. Nó có nghĩa là hành động theo nguyên tắc đạo đức ngay cả khi điều đó nguy hiểm, không phổ biến, hoặc có chi phí cá nhân.
Trong jianghu (江湖 jiānghú), 义 được thể hiện như một tập hợp các hành vi mong đợi: giữ lời hứa, trả nợ ân nghĩa, bảo vệ người vô tội, báo thù cho sự bất công. Nhưng những biểu hiện thực sự anh hùng của 义 vượt xa những mong đợi cơ bản này. Một 侠 đi ngàn dặm để cứu một người lạ. Một 侠 từ chối giết một kẻ thù đã đầu hàng, mặc dù kẻ thù chắc chắn sẽ trở lại gây rối. Một 侠 từ bỏ hạnh phúc cá nhân vì nghĩa vụ yêu cầu như vậy.
Điều tách biệt 义 khỏi việc chỉ tuân thủ quy tắc là cái giá phải trả. Bất kỳ ai cũng có thể chính nghĩa khi điều đó dễ dàng. Một 侠 là chính nghĩa khi điều đó gây đau.
Từ Bi (仁 rén)
Khổng Tử đã đặt 仁 (rén, "nhân từ" hoặc "từ bi") vào trung tâm của hệ thống đạo đức của ông, và tiểu thuyết wuxia đã hấp thụ hoàn toàn điểm nhấn này. Một 侠 không chỉ chiến đấu chống lại những điềuxấu xa mà còn phải có lòng từ bi với những người khác, thể hiện qua hành động bảo vệ và giúp đỡ những người gặp khó khăn.